ByteDance, công ty mẹ của TikTok, được cho là đang phát triển dòng CPU tùy chỉnh riêng để phục vụ tham vọng AI ngày càng lớn. Trong bối cảnh giá chip leo thang và nguồn cung toàn cầu khan hiếm, động thái này cho thấy các “ông lớn” công nghệ đang bước vào cuộc đua tự chủ hạ tầng AI nhằm giảm phụ thuộc vào Intel, AMD và Nvidia.
ByteDance tham gia cuộc đua chip AI tự phát triển
Theo nguồn tin từ Reuters, ByteDance hiện đang phát triển bộ xử lý trung tâm (CPU) riêng nhằm đáp ứng nhu cầu hạ tầng AI ngày càng tăng của công ty. Dự án được cho là đang ở giai đoạn đầu, nhưng đã phản ánh xu hướng mới trong ngành công nghệ: các tập đoàn lớn không còn muốn phụ thuộc hoàn toàn vào Intel, AMD hay Nvidia trong cuộc đua AI.
Nguồn tin cho biết ByteDance đang nghiên cứu song song hai kiến trúc chip:
- Arm: nền tảng do SoftBank sở hữu
- RISC-V: kiến trúc mã nguồn mở đang nổi lên mạnh mẽ
Mục tiêu của ByteDance là triển khai các CPU này trên hệ thống máy chủ và trung tâm dữ liệu nội bộ để phục vụ các sản phẩm AI thế hệ mới.
AI đang tạo áp lực khổng lồ lên thị trường CPU
Trong vài năm qua, GPU của Nvidia gần như thống trị làn sóng AI toàn cầu. Tuy nhiên, thị trường hiện đang chuyển dần sang giai đoạn gọi là “AI inference” — nơi các mô hình AI được triển khai thực tế để xử lý tác vụ tự động. Điều này khiến CPU trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Khác với giai đoạn huấn luyện mô hình AI vốn phụ thuộc nhiều vào GPU, inference yêu cầu CPU phối hợp liên tục với GPU để xử lý: Agent AI, chatbot doanh nghiệp, tự động hóa quy trình, AI đa tác vụ và hệ thống suy luận thời gian thực. Có thể nói, sự bùng nổ của AI inference đang tạo ra áp lực rất lớn lên nguồn cung CPU toàn cầu.
ByteDance muốn giảm phụ thuộc Intel và AMD
Theo Reuters, ByteDance hiện vẫn đang sử dụng CPU từ Intel và AMD cho hệ thống hạ tầng của mình. Tuy nhiên, giá chip đã tăng rất mạnh trong thời gian gần đây. Một số dòng CPU được cho là tăng giá từ 10% tới 35% chỉ sau vài quý.
Không chỉ giá tăng, thời gian giao hàng cũng kéo dài đáng kể. Trước đó, Intel từng cảnh báo khách hàng Trung Quốc rằng thời gian chờ CPU máy chủ có thể lên tới 6 tháng do nhu cầu AI quá lớn. CEO AMD Lisa Su gần đây cũng thừa nhận thị trường CPU toàn cầu đang trong tình trạng “căng thẳng”, khi nhu cầu vượt xa dự báo ban đầu.
Điều này buộc nhiều công ty công nghệ phải tính tới phương án tự phát triển chip riêng để chủ động hơn về chi phí, hiệu năng và nguồn cung.
TikTok và Coze sẽ là những nền tảng hưởng lợi đầu tiên
Theo nguồn tin nội bộ, ByteDance dự kiến sử dụng CPU tự phát triển cho:
- Trung tâm dữ liệu nội bộ
- Hạ tầng TikTok
- Các nền tảng AI agent
- Coze — nền tảng AI chatbot của công ty
Đây được xem là bước chuẩn bị cho kế hoạch mở rộng quy mô AI rất lớn của ByteDance trong những năm tới. Coze hiện là một trong những nền tảng AI phát triển nhanh nhất của ByteDance, cho phép người dùng xây dựng chatbot và AI agent theo nhiều kịch bản khác nhau.
Khi AI agent trở thành xu hướng mới của ngành công nghệ, nhu cầu hạ tầng xử lý thời gian thực sẽ còn tăng mạnh hơn nữa.
Cuộc đua chip AI đang ngày càng khốc liệt
ByteDance không phải công ty duy nhất bước vào cuộc chơi chip tùy chỉnh. Nhiều “siêu tập đoàn” công nghệ toàn cầu cũng đang phát triển CPU riêng nhằm giảm chi phí và tối ưu hiệu năng cho hệ sinh thái AI của mình: Google, Amazon, Microsoft, Meta, Tesla.
Xu hướng này cho thấy thị trường chip AI đang chuyển sang giai đoạn mới, nơi phần cứng được thiết kế riêng cho từng hệ sinh thái thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào chip thương mại đại trà. Điều này cũng khiến Intel và AMD nổi lên như những đối thủ đáng gờm hơn trong cuộc cạnh tranh với Nvidia.
Arm và RISC-V: Hai hướng đi chiến lược của ByteDance
Một trong những chi tiết đáng chú ý nhất là ByteDance đang thử nghiệm đồng thời cả Arm và RISC-V. Đây là chiến lược thường thấy ở các tập đoàn công nghệ lớn nhằm tránh đặt cược toàn bộ vào một kiến trúc duy nhất.
- Arm: Arm hiện là nền tảng chip phổ biến nhất trong thiết bị di động và đang mở rộng rất mạnh sang máy chủ AI nhờ khả năng tiết kiệm điện năng. Nhiều trung tâm dữ liệu AI mới đang ưu tiên Arm để giảm chi phí vận hành.
- RISC-V: RISC-V lại được xem là “lá bài chiến lược” của Trung Quốc nhờ tính mã nguồn mở và ít phụ thuộc vào công nghệ Mỹ.
Trong bối cảnh căng thẳng công nghệ Mỹ – Trung ngày càng gia tăng, RISC-V đang được nhiều công ty Trung Quốc xem là hướng đi dài hạn để tự chủ bán dẫn.
Tự chủ chip AI đang trở thành xu hướng toàn cầu
Việc ByteDance phát triển CPU riêng cho thấy AI không còn chỉ là cuộc đua phần mềm, mà đang trở thành cuộc cạnh tranh toàn diện về hạ tầng. Khi chi phí GPU và CPU tăng mạnh, các tập đoàn công nghệ buộc phải tự xây dựng hệ sinh thái bán dẫn riêng để kiểm soát: Hiệu năng, chi phí, chuỗi cung ứng và khả năng mở rộng AI.
Điều này cũng báo hiệu thị trường bán dẫn toàn cầu sắp bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt hơn rất nhiều giữa Mỹ, Trung Quốc và các tập đoàn công nghệ lớn. Trong tương lai gần, khả năng tự phát triển chip có thể trở thành yếu tố quyết định vị thế của các công ty AI hàng đầu thế giới.